ပိုၼ်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ လႄႈၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းလၢႆးၶႃႈ
မိူင်းလႆၢးၶႃႈၼႆႉ သင်ဢဝ်ၵႅၼ်ၵၢင်လုမ်ႈၾႃႉဝႃႈၸိုင်
ၵိုၵ်းမီးဝႆႉၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်း
လတ်ႉတီႇတုၵ်ႉ ၼႃႈဝၼ်းႁွင်ႇ 2117 - 1719
လတ်ႉတီႇတုၵ်ႉ ၼႃႈဝၼ်းဢွၵ်ႇ 9735 - 9742 သေယဝ်ႉ သုင်လိူဝ်ၼမ်ႉပၢင်ႇလႆၢႇ 3116 - ထတ်း၊
ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ တိတ်းၸပ်းဝႆႉ ၸေႈဝဵင်းၵႄးသီး လႄႈ
ၸေႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်
ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်း တိတ်းၸပ်းဝႆႉ ၸေႈဝဵင်း(ပၢင်လူင်)-လွႆလႅမ်၊
ၼႃႈတၢင်းတူၵ်း တိတ်းၸပ်းဝႆႉ ၸေႈဝဵင်း လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ၊
ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇ တိတ်းၸပ်းဝႆႉ ၸေႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် သေ
တၢင်းၵႂၢင်ႈၸေႈဝဵင်း မီးၵႂႃႇ 914.92 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း၊
တၢင်းၵႂၢင်ႈတူဝ်ဝဵင်း မီးၵႂႃႇ 1.60 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း
ၼ်ႂးဝဵင်း မီးပွၵ်ႉ(1) တေႃႇထိုင် ပွၵ်ႉ(4)၊ ဢိူင်ႇ မီး(1)ဢိူင်ႇ၊
ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈ မီး(18)ဢိူင်ႇ၊ မူႇဝၢၼ်ႈမီး(180) ဝၢၼ်ႈ၊
ၵူၼ်းၸႆၢး မီး ( 28627 ) ၵေႃႉ၊
ၵူၼ်းယိင်း မီး ( 26911 ) ၵေႃႉ
ႁူမ်ႈတုမ် မီး ( 55538 ) ၵေႃႉ ယူႇယဝ်ႉ၊၊
* မိူင်းလႆၢးၶႃႈၼႆႉ ပႅင်ႈၼင်ႇယိုတ်းၶိုတ်းႁႃႁၼ်လႆႈတေႉ တေႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈ
ပီႊမိူင်း(33)ၼီႈ၊ မီးမႃးၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်း ၸဝ်ႈၾႃႉ (43) ပၢၼ်ယဝ်ႉ၊၊
1ႉ ပီႊတႆး 765၊ ပီႊရဵတ်ႉ 761၊ ပီႊမိူင်း(33)ၼီႈ - ဢၼ်ပဵၼ်ၶုၼ်မိူင်း " ၸဝ်ႈသိူဝ်ၵႆၢႇၾႃႉ "လုၵ်ႈၸႆၢး ၼၢင်းၶမ်းပႃး သႅၼ်ဝီ မႃးပဵၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ " ဝဵင်းၵုၼ်ၼိူဝ် " (85) ပီႊသေ ႁွႆးၶူးဝဵင်းၵဝ်ႇ ၼႆႉမီးၼ်ႂးဢိူင်ႇထုင်ႉယိူင်း ၽႆၢႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈႁႆၢးငိုၼ်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တေႉ ၵူၼ်းၼ်ႂးဢိူင်ႇထုင်ႉယိူင်းၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၼၢင်းသၢမ်ငဝ်း" ၼႆယဝ်ႉ။
2ႉ ဝႆၢးသေ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၵႆၢႇၾႃႉ ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇယဝ်ႉ ထိုင်မႃးပီႊတႆး 856၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 771၊ ပီႊမိူင်း(133) ၼီႈၼၼ်ႉ " ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ " သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ " ဝဵင်းၵုၼ်ၼိူဝ်" ထႅင်ႈ ႁိုင် (80) ပီႊတဵမ်၊
3ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 946၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 852၊ ပီႊမိူင်း (214) ၼီႈ - " ၸဝ်ႈဝဵင်းၶမ်း ꧦ သိုပ်ႇပုတ်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးထႅင်ႈ ႁိုင်(57) ပီႊသေ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ပိၼ်ႇလႆၢႈႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၵုၼ်သႆၢး ꧦ ။
4ႉ *ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1003၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 909၊ ပီႊမိူင်း (271)ၼီႈ " ၸဝ်ႈသႅင်ႁူင်မိူင်း ꧦ သိုပ်ႇပုတ်ႈႁဵတ်းၶုၼ် (67) ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းဝႆၢ ꧦ ။
5ႉ *ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1073၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 979၊ ပီႊမိူင်း (338)ၼီႈ " ၸဝ်ႈၵွၼ်းၶမ်း ꧦ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ် (52)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၶမ်း ꧦ ။
6ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1122၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1028၊ ပီႊမိူင်း(390)ၼီႈ " ၸဝ်ႈၵွၼ်းၼၼ်ႇ ꧦ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ(70)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၶမ်း ꧦ ။
7ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1192၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1098၊ ပီႊမိူင်း(460)ၼီႈ " ၸဝ်ႈသႅင်ၼေႃႇၾႃႉ ꧦ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းသုင် (70)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၵဵင်းသုင် ꧦ ။
8ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1262၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1168၊ ပီႊမိူင်း(530)ၼီႈ " ၸဝ်ႈၶုၼ်ယုင်းၶမ်း ꧦ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ (58)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၶမ်း ꧦ ။
9ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1320၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1226၊ ပီႊမိူင်း(588)ၼီႈ " ၸဝ်ႈၶုၼ်ယီႈငၢၼ် ꧦ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်
10ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1380၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1286၊ ပီႊမိူင်း(648)ၼီႈ " ၸဝ်ႈၶုၼ်သွႆႈၶမ်း ꧦ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ (50)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၶမ်း ꧦ ။
11ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1488၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1394၊ ပီႊမိူင်း(756)ၼီႈ " ၸဝ်ႈႁေႃၵၢင် ꧦ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ (55)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းပၼ်းယ ꧦ ။
12ႉ* ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1543၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1449၊ ပီႊမိူင်း(811)ၼီႈ " ၸဝ်ႈၶုၼ်မွင်ႇၼူႉꧦ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ (49)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၶမ်း ꧦ ။
13ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1584၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1490၊ ပီႊမိူင်း(860)ၼီႈ - ၶုၼ်မွင်ႇၼူႉသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇသေၵေႃႉပဵၼ်မေးၼၢင်း " ၼၢင်းမျူဝ်ႉ " (မေးၶုၼ်မွင်ႇၼူႉ) သိုပ်ႇပဵၼ်ၶုၼ် (3)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းႁွင်ႉ " ဝဵင်းၵဵင်းၶမ်းꧦ။
14ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1595၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1501၊ ပီႊမိူင်း(863)ၼီႈ " ၶမ်းႁေႇၾႃႉ ꧦ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ် (25)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၵဵင်းသုင် ꧦ ။
ၸိုဝ်ႈဝဵင်းလဵၵ်ႈလႆၢႈသေတႃႉ တီႈဢွင်ႈဝဵင်းတႄႉၶႆၢႉ/ဢမ်ႇၶႆၢႉဢမ်ႇလႆႈႁူႉ။ ၶူးဝဵင်းမၼ်းမီးၽႆၢႇဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼွင်ဢွၼ်ႇ
(ၼွင်သၢမ်ၶႃ)မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉဝႃႈၶူးဝဵင်းၵဝ်ႈထွင်ႉ။ ' ပၢၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၼၼ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သီႇရိထမ်ႇမႃႇသေႃးၵမႃးႁွတ်ႈ ၵေႃႇသၢင်ႈရတၼႃႇၸိၵ်းၸွမ်(ပေႃးရႃႇၼ)။ ဝဵင်းၵဵင်းသုင် ဢၼ်တင်ႈမိူဝ်ႈ(460)ၼႆႉ ဢွင်ႈဝဵင်းလႅပ်ႈတေပဵၼ်လႆႈ တီႈပၢင်မၢၵ်ႇလၢင်းၵွၼ်း ထုင်ႉယိူင်းယူႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈဝဵင်းၵဵင်းသုင်ဢၼ်တင်ႈမိူဝ်ႈ (863) ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈ ပၢင်မၢၵ်ႇလၢင်းၵွၼ်း တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈဝဵင်း ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပၼ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်။ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းလႅၵ်ႈလႆၢႈသေတႃႉဢွင်ႈဝဵင်း လႆၢႈ/ဢမ်ႇလႆၢႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ။ ဢွင်ႈဝဵင်း ပဵၼ်တီႈပၢင်မၢၵ်ႇလၢင်းၵွၼ်း ၽႆၢႇႁွင်ႇ ထုင်ႉယိူင်း။
15ႉ * သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ဝႆၢးသေၶမ်းႁေႇၾႃႉ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ-ပီႊတႆး1620၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1526၊ပီႊမိူင်း(888)ၼီႈ-" ၸဝ်ႈပႅၵ်ႇလေႃႉ " ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸႆၢး ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶွတ်ႇၾႃႉ ၼွင်ႉၸႆၢး ၶမ်းႁေႇၾႃႉ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်(15)ပီႊ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶိင်းယၢင်းလမ်လႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉၶိင်းယၢင်းလမ် ဢၼ်ယူႇတီႈ ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်းပၢင်ပဵတ်း ၽႆၢႇဢွၵ်ႇတဵင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇမိူဝ်းမွၵ်ႇပၢင်းၸဝ်ႈပႅၵ်ႇလေႃႉ ၶိုၼ်းမႃးတေႇဝဵင်း တီႈၼွင်သၢမ်ၶႃဢၼ်မီးတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မူၺ်ႇတေႃႇပေႃးရႃႇၼ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉသေယဝ်ႉ ႁွင်ႉၶိုၼ်းၸိုဝ်ႈၵဝ်ႇ ဝဵင်းၶမ်း ။
16ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1635၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1541၊ ပီႊမိူင်း(903)ၼီႈ-လုၵ်ႈၸႆၢးၸဝ်ႈပႅၵ်ႇလေႃႉ " ၸဝ်ႈသိူဝ် သႃႇၾႃႉ သိုပ်ႇပဵၼ်ၶုၼ် (8)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၶမ်း ꧦ ။
17ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1641၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1547၊ ပီႊမိူင်း(906)ၼီႈ- လုၵ်ႈၸႆၢးၸဝ်ႈသိူဝ်သႃႇၾႃႉ " ၸဝ်ႈၶွပ်ႇမိုဝ်းလဵၵ်း "ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၶုၼ် (20)ပီႊသေ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉဝႃႈ " ဝဵင်းၶမ်း ꧦ ။
18ႉ * ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1661၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1576၊ ပီႊမိူင်း(929)ၼီႈ " ၸဝ်ႈႁေႃၵၢင် ꧦ လုၵ်ႉတီႈမိူင်းၼႆၢးမႃးၵူပ်ႉၵူႈၵၼ်တင်း လုၵ်ႈယိင်းၸဝ်ႈၶွပ်ႇမိုဝ်းလဵၵ်းသေ တေႇတင်ႈဝဵင်းလႅင်(ဢၼ်မီးၽႆၢႇၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈၸႅၼ်ႇၽႆၢႇၸၢၼ်းၼမ်ႉ)ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်(10)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းလႅင် " ။ (မႄးၵုမ်းမႁႃပေႃးရႃႇၼ)
19ႉ* ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1671၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1577၊ ပီႊမိူင်း(939)ၼီႈ- ဝႆၢးသေၸဝ်ႈႁေႃၵၢင်ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ တႃႇတေ သိုပ်ႇပုတ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ႁၢႁေႃႇဢမ်ႇမီးယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၵႂႃႇပၢင်းမႃး ၸဝ်ႈၶုၼ်ယီႈ လုၵ်ႈၸႆၢး ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶမ်းၾႃႉ တီႈမိူင်းၸၢမ်ၵႃး ၼၼ်ႉသေ ၶႆၢႉဝဵင်းမႃးတေႇတင်းဝၢၼ်ႈပၼ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်ယီႈ (ႁွင်ႉ) " ၸဝ်ႈၸၢမ်ၵႃး " ပဵၼ်ၶုၼ်(10)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းႁွင်ႉ " ဝဵင်းပၼ်းယ " ။
" ၶမ်းႁႄႇၾႃႉ ꧦ ၼႆႉ ပဵၼ်သႆၢသိုပ်ႇ ၸဝ်ႈဢူႈတေႇၾႃႉ၊ မိူင်းတႆးၼ်ႂးမိူင်းၶႄႇ ဢူတႄႇၾႃႉ မီးလုၵ်ႈၸႆၢး-
1ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းလႅမ်း၊ 2ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းသႄ၊ 3ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းမၢဝ်း၊ 4ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းမိတ်ႈ ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉ
မိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ " ၸဝ်ႈၶုၼ်သၢမ် ꧦ ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းမိတ်ႈၵေႃႈ မီးဝႆႉလုၵ်ႈၸႆၢး(3)ၵေႃႉပီႈၼွင်ႉ
1ႉ သိူဝ်ၶမ်းၾႃႉ၊ 2ႉ သိူဝ်ႁူမ်ႇၾႃႉ၊ 3ႉ သိူဝ်ၶွတ်ႇၾႃႉ။
ၵေႃႉထီႉ-1 = သိူဝ်ၶမ်းၾႃႉ - ႁဵတ်းၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ " မိူင်းၸၢမ်ၵႃး ꧦ
ၵေႃႉထီႉ-2 = သိူဝ်ႁူမ်ႇၾႃႉ -သိုပ်ႇပုတ်ႈတႅၼ်း ႁဵတ်းၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ " မိူင်းမိတ်ႈ ꧦ
ၵေႃႉထီႉ-3 = သိူဝ်ၶွတ်ႇၾႃႉ -ႁဵတ်းၶုၼ်ၵွၼ်းဝဵင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ " မိူင်းၵိုင် ꧦ ။ သိူဝ်ၶွတ်ႇၾႃႉ ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈၸႆၢး(3)ၵေႃႉ၊ 1ႉ သိူဝ်ၵေႃႇၾႃႉ ၊ 2ႉ ၶမ်းႁေႇၾႃႉ 3ႉ ၸဝ်ႈပႅၵ်ႇလေႃႉ ။
ၼ်ႂးလုၵ်ႈၸႆၢး(3)ၵေႃႉၼႆႉ - " သိူဝ်ၵေႃႇၾႃႉ ꧦ ပဵၼ်ၵေႃႉပုတ်ႈႁၢင်ႈႁေႃပေႃႈမႄႈၸဝ်ႈသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းၵိုင်၊
ၶမ်းႁေႇၾႃႉ လႄႈ ၸဝ်ႈပႅၵ်ႇလေႃႉ သွင်ပီႈၼွင်ႉ မႃးဢုပ်ႉပိူင်ႇဝဵင်းၵဵင်းသုင်(ဢၼ်မီးတီႈ ပၢင်မၢၵ်ႇ လၢင်းၵွၼ်း)
ထုင်ႉယိူင်း ၶမ်းႁေႇၾႃႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈ သိူဝ်ၵေႃႇၾႃႉ ပဵၼ်ၵႅမ်၊ ၸဝ်ႈၶွပ်ႇမိုဝ်းလဵၵ်း ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈၸႆၢး မီးလုၵ်ႈယိင်းၵေႃႉလဵဝ်ၸဝ်ႈႁေႃၵၢင်ၶိုၼ်းမႃးၵူပ်ႉၵူႈၸွမ်း လုၵ်ႈၸႆၢးၸဝ်ႈသိူဝ်ၵေႃႇၾုႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းပီႈၼွင်ႉၵၼ် လၢၼ်ၸဝ်ႈပႅၵ်ႇလေႃႉ။
ဝဵင်းလႅင်ၼႆႉ မီးၽႆၢႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၸႅၼ်ႇ ၽႆၢႇၸၢၼ်းႁွင်ႈ ယၢမ်ႈလဵဝ်မႆႉပႅၵ်ႇဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၼိူဝ်ႁူဝ်ႉၶူးဝဵင်းၼၼ်ႉၵွတ်ႇဢမ်ႇႁွပ်ႈလႆႈယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်(ၸဝ်ႈၸၢမ်ၵႃးၼႆႉ ၵႂႃႇလမ်ပႃၽႆၢပႃၵူၼ်ႇတႆၢၶမ် ၼ်ႂးၵွင်ၽႆၢ)ၼႆယဝ်ႉ။
20ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး 1681၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1587၊ ပီႊမိူင်း(949)ၼီႈ- " ၸဝ်ႈမိူင်းပဵင်း " သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ် (1)ပီႊသေလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ရတၼႃႇၽုင်းတၢၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းႁွင်ႉ " ဝဵင်းပၼ်းယ ꧦ ။
21ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး169၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1597၊ ပီႊမိူင်း(959)ၼီႈ- " ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶမ်း ꧦ လုၵ်ႈၸႆၢးၶုၼ်ယီႈ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်သေယဝ်ႉ မီးဝႆႉလုၵ်ႈၸႆၢးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ " ၶုၼ်သၢင်ႇမျၢတ်ႈၼူဝ်း ꧦထိုင်ၸူဝ်ႈၶူပ်ႇလႆႈမႃးယဝ်ႉ ၶုၼ်သၢင်ႇမျၢတ်ႈၼူဝ်း ၸင်ႇမိူဝ်းၵူပ်ႉၵူႈၵၼ်တၢင်းလုၵ်ႈယိင်း ၸဝ်ႈၾႃႉ သီႇပေႃႉသေယူႇႁူမ်ႈၼၢင်းမေးတီႈသီႇပေႃႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶမ်း လႆႈ ၵႂႃႇတိုၵ်းသိုၵ်းယူၼ်းတၢင်းၵဵင်းတုင်သေလႆႈဢွင်ႇပႄႉသိုၵ်းမႃးလႄႈ ၸင်ႇမႃးတေႇဝႆႉ ' မူၺ်ႇတေႃႇလူင်ဝၢၼ်ႈၼိူဝ် ' မႆၢတွင်း ပွႆးဢွင်ႇသိုၵ်းမၼ်း ၼႆယဝ်ႉ၊ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶမ်း ၼႆႉ ၸၢမ်ႇၸေးၸိမ်ႇႁၢင်ႈႁေႃႁိုင်(9) ပီႊသေ မိူဝ်ႈဢၼ်လူင်းၵႂႃႇလေႇ တင်းဢႃႇဝ ၼၼ်ႉ လႆႈၺႃးပိူၼ်ႈၵျၢမ်ႇႁႆၢႉသေလႄႈ သဵင်ႈၵၢမ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶမ်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းႁွင်ႉ " ဝဵင်းလွႆလႅင် " ။
22ႉ ဝႆၢးသေၸဝ်ႈၶုၼ်ၶမ်း သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ထိုင်မႃးပီႊတႆး1700၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1606၊ ပီႊမိူင်း(968)ၼီႈ- ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ် မိူင်းပၢင်း " ၶုၼ်သၢင်ႇမျၢတ်ႈၼူဝ်း " တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ မႃးသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ယူႇယဝ်ႉ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်သၢင်ႇမျၢတ်ႈၼူဝ်း ၸူဝ်းဢဝ်ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶႆၢႉဢွၵ်ႇဝဵင်းဝၢၼ်ႈပၼ်းသေ မႃးတေႇတင်ႈ ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း ( မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉလႆၢးၶႃႈ ) ၼႆႉယဝ်ႉ၊ တၢင်းလူႇၶုၼ်သၢင်ႇမျၢတ်ႈၼူဝ်း လႆႈႁဵတ်းလူႇၵျွင်းၶမ်း ၽႆၢႇၸၢၼ်းၵၢတ်ႇလႆၢးၶႃႈ လႄႈ လႆႈႁဵတ်းလူႇထၢတ်ႈၸေႇတီႇ " သူၺ်ႇၽုင်းသႃႇ " သေ၊ မၼ်းၸဝ်ႈမီးဝႆႉလုၵ်ႈၸႆၢးသွင်ၵေႃႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈႁွင်ႉ " ၸဝ်ႈသူၺ်ႇၸၢမ်ႇ " ၵေႃႉသွင်ႁွင်ႉ " ၸဝ်ႈၼေႇယျႃႉ " ၶုၼ်သၢင်ႇမျၢတ်ႈၼူဝ်း ၸၢမ်ႇႁေႃ(27)ပီႊသေ သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉၸိုဝ်ႈဝဵင်းႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
23ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1272၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1633၊ ပီႊမိူင်း(995)ၼီႈ- " ၸဝ်ႈသူၺ်ႇၸၢမ်ႇ " ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်သေဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း၊ (17)ပီႊ၊ တၢင်းလူႇမၼ်းၸဝ်ႈ- လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၽြႃးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇထိၼ်ႇ၊ပုၺၽႃႇၵီႇလႄႈတၢင်းထၢတ်ႈရတၼႃႇသူၺ်ႇၽုင်ႇ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းၵေႃႈ ႁွင်ႉၶိုၼ်း " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
24ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1744၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1650၊ ပီႊမိူင်း(1012)ၼီႈ- ၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၼွင်ႉၸႆၢးၸဝ်ႈသူၺ်ႇၸၢမ်ႇ " ၸဝ်ႈၼေႇယျႃႉ ꧦ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပုတ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်သေ -တၢင်းလူႇမၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ " ၵွင်းမူးၶမ်း" ႁူဝ်ၼွင်ဢွၼ်ႇ၊ လႆႈပဵၼ်ၶုၼ်(29)ပီႊ ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
25ႉ သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸိူဝ်ႉမွၵ်ႇ ၾၼ်းမၢၵ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇၵိုတ်းဝႆႉလႄႈၵေႃႉပဵၼ်ၼၢင်းမေး ၼၢင်းႁေႃၶမ်းမၼ်းၸဝ်ႈ " ၸဝ်ႈၼၢင်းမွၼ်း " ၶိုၼ်ႈပုတ်ႈ မိူဝ်ႈပီႊတႆး1773၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1679၊ မူၺ်ႇတေႃႇဝၢၼ်ႈၼိူဝ် မီးၼ်ႂးၼႃး ၽႆၢႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼွင်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ် " ဝဵင်းၼွင်လႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁူႉတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ ပီႊမိူင်း(1041)ၼီႈသေ တၢင်းလူႇမၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ မႄးႁဵတ်းထႅင်ႈၵျွင်းၶမ်း လႄႈၸေႇတီႇၽႆၢႇၸၢၼ်းၵျွင်းပၢင်ႇ ပဵၼ်ၶုၼ်(12)ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း ꧦ ။
26ႉ သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶုၼ်ၶၢတ်ႇၼႆလႄႈ ပီႊတႆး1785ၼီႈ၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1691၊ ပီႊမိူင်း(1053)ၼီႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵႂႃႇပၢင်းမႃး " ၸဝ်ႈၵၢတ်ႇသႃႇ" တႆး+ထႆး ႁွင်ႉ " ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင် " ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်၊ ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင် ၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸႆၢး ၸဝ်ႈၼႄႇယျႃႉ၊ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၼႄႇယျႃႉၵႂႃႇတိုၵ်းသိုၵ်းတၢင်းမိူင်းထႆးသေ ၵႂႃႇဢဝ်မေးတီႈ ၸၼ်ႇတႃႇပူႇရီးၼၼ်ႉ လႆႈၾၵ်ႇဝႆႉၸိူဝ်ႉၾၼ်းလီတီႈၼ်ႂးတွင်ႉ ၼၢင်းထႆးၵေႃႉၼိုင်ႈသေဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်း။
လုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈႁူႉဝႆႉလႄႈ ၸင်ႉဢွၼ်ၵၼ် မိူဝ်းၶႆႈႁႃသေ ႁွင်ႉမႃးဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းၼွင်ၶမ်း၊
ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင်ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈၸႆၢး ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ-ၸဝ်ႈသႃႇထုၼ်းဢွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
တၢင်းလီၸဝ်ႈၶမ်းလႅင်-တၢင်းလီ ၸဝ်ႈၵၢတ်ႇသႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈၽြႃးၵၢတ်ႇၼွၵ်ႈ၊ ၽြႃးၶမ်းဝၼ်းတူၵ်း
ၸိုဝ်ႈ-သူၺ်ႇမင်းဝံ၊ ပဵၼ်ၶုၼ်(3)ပီႊ၊ ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင် လႆႈၵႂႃႇတိုၵ်းသိုၵ်း တၢင်းမိူင်းယၢင်းလႅင်လႄႈ
ၵႂႃႇၸပ်းတၢင်းပဵၼ် တီႈမိူင်းၸၢမ်ၵႃးသေ ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း ꧦ။
27ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1788၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ11694၊ ပီႊမိူင်း(1056)ၼီႈ- " ၸဝ်ႈယၢၼ်ႇၼွင်ႇ " သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ် (6)ပီႊၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ "ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
28ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1794၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1700၊ ပီႊမိူင်း(1062)ၼီႈ " ၸဝ်ႈလၢၵ်ႈသႅတ်ႈၸႃႇ " ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်သေယဝ်ႉ တၢင်းလီၸဝ်ႈလၢၵ်ႈသႅတ်ႈၸႃႇ-ၵေႃႇသၢင်ႈရတၼႃႇၸွမ်ၼိူဝ် ၵျွင်းၶမ်း သိမ်ႇၶမ်း၊ ပၵတၢတ်ႈ " ၵွင်းမူးၸၢင်ႉၶမ်ႇ (1075)ၼီႈ " တၢင်ႇထီးယဝ်ႉ။
29ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1811၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1717၊ ပီႊမိူင်း(1012)ၼီႈ " ၸဝ်ႈသႃႇထုၼ်းဢွင်ႇ " သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်သေ " ၸဝ်ႈသႃႇထုၼ်းဢူး " သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်းလီဝႆႉ =ၵေႃႇသၢင်ႈၽြႃးၼွင်ၶမ်း ၊ သူၺ်ႇလႅင်ႇၵူႇၽြႃးၵျွင်းႁူဝ်လိုင်ႇ၊ ပဵၼ်ၶုၼ်(16)ပီႊ၊ မီးဝႆႉလုၵ်ႈၸႆၢး " သႃႇထုၼ်းဢူး " ၸိုဝ်ႈ ဝဵင်းႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း "။
30ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1811၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1732၊ ပီႊမိူင်း(1094)ၼီႈ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸႆၢး ၸဝ်ႈသႃႇထုၼ်းဢွင်ႇ " ၸဝ်ႈသႃႇထုၼ်းဢူး " သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်သေ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်းလီဝႆႉ-ၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈၽြႃးပေႃးရႃႇၼဢၼ်မီး ၽႆၢႇၸၢၼ်းၵျွင်းဢုမ်ႇပေႇ (မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉၵျွင်းပွင်) မႄးၵုမ်းပႃးၸေႇတီႇ ဢၼ်မႄႈမၼ်းၸဝ်ႈတေႇဝႆႉ သိုဝ်ႈၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ ႁိမ်းၶၢင်ႈတုပ်ႈၸိူၼ်းၼၼ်ႉ တေႇပႃးထႅင်ႈႁၢင်ႈမၶၼ်ႇတိၵ တီႈၵျွင်းႁူဝ်လိုင်ႇ၊ လူႇတၢၼ်း သၢင်ႇၵၢၼ်း တီႈမူၺ်ႇတေႃႇပေႃးရႃႇၼ သမ်ႉပေႃးလူမ်ႈတၢင်းသူႇ ၼႆယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈသႃႇထုၼ်းဢူး ပဵၼ်ၶုၼ် (61)ပီႊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
" ၸဝ်ႈယၢၼ်ႇၼွင်ႇ " ႁဵတ်းႁိုဝ်လုၵ်ႉတီႈလ်ႂမႃးပဵၼ်ၶုၼ် ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ ၸိုဝ်ႈငဝ်ႈပဵၼ်ရတၼႃႇၸိၵ်းၸွၵ်း၊
31ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1888၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1798၊ ပီႊမိူင်း(1156)ၼီႈ လုၵ်ႈၸႆၢးသႃႇထုၼ်းဢူး " ၸဝ်ႈလေႃးၼ "ၼွင်ႉၸႆၢးၸဝ်ႈလႃၶမ်း သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်းလီဝႆႉ-ၵေႃႉသၢင်ႈ ၽြႃးၽွင်ႇတေႃႇဢူးသူႇၼိုင်ႈ မီးတီႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၽြႃးပေႃးရႃႇၼ ဢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း သီႇရိထမ်ႇမႃႇသေႃးၵ တေႇဝႆႉ မိူဝ်ႈပီႊမိူင်းၵေႃးၸႃႇ (390)၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈလေႃးၼ ၵႂႃႇတေႇထႅင်ႈၵွင်းမူး တီႈၵုင်းတၢပ်ႈတႃး ဢၼ်မီးၽႆၢႇ ဢွၵ်ႇတဵင်းၼႆယဝ်ႉ၊ မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ်(9)ပီႊသေ မီးဝႆႉလုၵ်ႈၸႆၢးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၶုၼ်လဵၵ်ႉ၊ ၸဝ်ႈလေႃးၼၵႂႃႇတိုၵ်းသိုၵ်းတၢင်းၵဵင်းတုင်သေ သဵင်ႈၵၢမ်ႇပႅတ်ႈၵဵင်းတုင် ၸိုဝ်ႈဝဵင်းႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း ꧦ ။
32ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1897၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1803၊ ပီႊမိူင်း(1165)ၼီႈ ဝႆၢးသေ ၸဝ်ႈလေႃးၼ ၼွၼ်းၽႄးယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလုၵ်ႈၸႆၢးမၼ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်လဵၵ်ႉ တိုၵ်ႉလဵၵ်ႉၼႃႇလႄႈ ၸင်ႇဢဝ်ပီႈဢႆၢႈမၼ်း " ၸဝ်ႈလႃၶမ်း ꧦ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇယူႇယဝ်ႉ၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်းလီဝႆႉ- ၸဝ်ႈလႃၶမ်း ႁဵတ်းတုပ်ႈၸိူၼ်း မုင်းၶူဝ်လႆၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇၽြႃးပေႃးရၼ ၽႆၢႇၸၢၼ်းၵျွင်းဢုမ်ႇပေႇ၊ လႄႈၵေႃႇသၢင်ႈၽြႃးၵၢင်တူင်ႈ ၽႆၢႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈၼွၼ်ၸီး ၽႆၢႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈလွႆၼႃး မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉၵွင်းမူးၵၢင်တူင်ႈ ဝႆၢးၼၼ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ ၵႂႃႇတိုၵ်းသိုၵ်းယူၼ်းတၢင်းၵဵင်းတုင်သေ ႁႆၢလႆၢပႅတ်ႈၼႆယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်ၶုၼ်(5)ပီႊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
33ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1902၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1808၊ ပီႊမိူင်း(1170)ၼီႈ ဝႆၢးသေၸဝ်ႈလႃၶမ်းဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸႆၢးၸဝ်ႈလေႃးၼ ၵေႃႈယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဢဝ် " ၸဝ်ႈၶုၼ်လဵၵ်ႉ " ႁဵတ်းၶုၼ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ၊ ထိုင်ပီႊ(1178) မီးမႃးလုၵ်ႈၸႆၢးၵေႃႉ(1) ၸိုဝ်ႈဝႃႈ " ၸဝ်ႈသူၺ်ႇဢုၵ်ႉၶ " ၼႆယဝ်ႉ ၊ ၸဝ်ႈသူၺ်ႇဢုၵ်ႉၶ ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းၼၵ်းၼႃႇလႄႈ " ၸဝ်ႈမိူင်းၵၵ်း " ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ၊ ဝႆၢးၼၼ်ႉ မီးထႅင်ႈၵေႃႉ(2) ၸဝ်ႈၶုၼ်လုင်း ၵေႃႉ(3) ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင် ၵေႃႉ(4) ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶွတ်ႇ၊ လႄႈလုၵ်ႈယိင်းထႅင်ႈ(2)ၵေႃႉ လုၵ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈမီး(6)ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈၶုၼ်လဵၵ်ႉၼႆႉ လွၵ်းလႆၢးပႆၢးဢုပ်ႉပိူင်ႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီလႄႈ ပီႊ(11825) လႆႈဢုပ်ႉႁွတ်ႈပႃး မိူင်းၵိုင်-မိူင်းပဵင်း- ပေႃႇသႅင်းၼႆယဝ်ႉ၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်းလီဝႆႉ မႄးၵုမ်း မူၺ်ႇတေႃႇ ပေႃးရႃႇၼ လႄႈ သူႇၸၢင်ႉၶၢမ်ႇ လူႇတၢၼ်းပိတၵၢတ်ႈ(3)ၵွင် ၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ပီႊ(1184) မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁဵတ်းၽႆၢ ၼမ်ႉတွင်း ၶႂၢၵ်ႈၼႃးၽႆၢႇၸၢၼ်းဝဵင်း ၶုတ်းၼမ်ႉႁွင်ႈ ဢဝ်ၼမ်ႉၶဝ်ႈဝဵင်း လႆၢႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ မႃးသ်ႂႇၼ်ႂးၼွင်ၶမ်းသေ လဵင်ႉပႃးၼႃး လႆၢႇၼွင်ၶမ်းၼႆႉ တေႇႁဵတ်းၼႃးလႆႈ မိူဝ်ႈပီႊ(1183) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝႆၢးၼၼ်ႉ မိူဝ်းႁဵတ်း ၵျွင်းၶမ်းတီႈမိူင်းၵိုင်သေလူတၢၼ်း ပီႊ(1194) သမ်ႉၶိုၼ်းလူင်းမႃးလႆၢးၶႃႈ မႃးႁဵတ်းၵျွင်းႁူဝ်လွႆ လူႇတၢၼ်းမိူဝ်ႈ ပီႊ(1196)ပီႊၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ လိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉသွၼ်းလေႃႇ ၽြႃးတွင်းတႃႇဝႆႉ ၼ်ႂးလိုင်ႇ ၵွင်းမူးႁူဝ်လွႆ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ -တွင်း(457)ၸွႆႉ၊ သွတ်ႈ(228)ၸွႆႉ ၶမ်း(2)ၸွႆႉ ၊ ပႆၢ(30)ၶၼ်၊ ပႆၢ(6)ၵျၢပ်ႈ၊ ပႆၢ(6)မူး ပႆၢ(1)ပႄး၊ ငိုၼ်းၵိဝ်ႇ(10)ၸွႆႉ လေႃးၵၼ်သေယဝ်ႉ လေႃႇႁဵတ်းၽြႃးတၢင်ႇထီးၸေႇတီၼႆ မိူဝ်ႈပီႊ(1198) လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ(1)ၶမ်ႈ ဝၼ်းၸၼ်။ ပူၵ်းၵျွင်းပုင်ႇၼိူဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ပီႊၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ။
ႁႅၼ်းတၢင်း တူၼ်ႈပတေႇသႃႇ(50)တူၼ်ႈသေ လူႇတၢၼ်းယူႇယဝ်ႉ၊ ထိုင်မႃးပီႊ(1215) လိူၼ်ႁူၵ်းမ်ႂႇ(3)ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်လဵၵ်ႉ ၵႂႃႇၶုတ်းၽေႃႇတၢင်းၽေႃႇသႅင်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်သေသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်ၶုၼ်(46) ပီႊ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
34ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1948၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1854၊ ပီႊမိူင်း(1216)ၼီႈ ဝႆၢးသေၸဝ်ႈၶုၼ်လဵၵ်ႉသဵင်ႈၵၢမ်ႇယဝ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸႆၢးလူင်မၼ်း " ၸဝ်ႈၾႃႉႁႆၢႉ-ၸဝ်ႈသူၺ်ႇဢုၵ်ႉၶ " ႁွင်ႉၵႅမ်မိူင်းၵၵ်း သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ် လႆႈ(2)ပီႊ ထိုင်ဝၼ်းၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်းၵၵ်း လူင်းၵႂႃႇလႄႇမိူင်းဢၢင်းဝ ၶဝ်ႁဵတ်းၵျၢမ်ႇႁႅမ်တႆၢပႅတ်ႈသေ လႆႈပူတ်းသႆၢၸႂ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း ꧦ ။
35ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1950၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1856၊ ပီႊမိူင်း(1218)ၼီႈ ၸဝ်ႈသူၺ်ႇဢုၵ်ႉၶၼႆႉ မီးဝႆႉလုၵ်ႈယိင်းၼၢင်းသူၺ်ႇၼီႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်းလႄႈ ၸင်ႇမိူဝ်းပၢင်း " ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင် " ၼွင်ႉၸဝ်ႈသူၺ်ႇဢုၵ်ႉၶ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းဢုပ်ႉဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၼၼ်ႉ မႃးပုတ်ႈႁၢင်ႈႁေႃၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင် မီးဝႆႉလုၵ်ႈ-သီႇၵေႃႉ 1-ၸဝ်ႈၼၢင်းလႃႉ 2- ၸဝ်ႈၼၢင်းသႅင် 3- ၸဝ်ႈၼၢင်းၶမ်းလႅင် 4- ၸဝ်ႈထုၼ်းသႅင် (ႁွင်ႉ)ၸဝ်ႈၶုၼ်မွင်ႇ၊ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်ပဵၼ်ၶုၼ်(2)ပီႊ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
36ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1952၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1858၊ ပီႊမိူင်း(1220)ၼီႈ ၵေႃႉပဵၼ်ၼွင်ႉၸဝ်ႈၶုၼ်လူင် " ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶွတ်ႇ " ၸင်ႇလုၵ်ႈတီႈ မိူင်းပဵင်းမိူင်းလၢင်းမႃးသေ သိုပ်ႇပုတ်ႈၸၢမ်ႇဢဝ်ႁၢင်ႈႁေႃ တၼ်းလႆႈ(2)ပီႊ ပူႇႁဵင်ထုၼ်းလႃႉ ၼွင်ၵေႃႈၽၼ်းတႆၢပႅတ်ႈလႄႈ ပူတ်းသႆၢၸ်ႂၵႂႃႇ ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
37ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1954၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1860၊ ပီႊမိူင်း(1222)ၼီႈ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸဝ်ႈယဵၼ်ႇၶၢၼ်ႉၵၢမ်ႇပၢတ်ႈ " ၸဝ်ႈၼၢင်းႁေႃၶမ်း " မႃးဢုပ်ႉလႆႈ(1)ပီႊသေ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း ꧦ ။
38ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1955၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1861၊ ပီႊမိူင်း(1223)ၼီႈ " ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင် " ၼွင်ႉၸဝ်ႈၶုၼ်လူင် သိုပ်ႇ ပုတ်ႈ လႆႈ(3) ပီႊ ၼႆယဝ်ႉ၊ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
39ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး1958၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1864၊ ပီႊမိူင်း(1226)ၼီႈ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်လူင် ၼၼ်ႉ " ၸဝ်ႈၶုၼ်မွင်ႇ " သိုပ်ႇပုတ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ဝဵင်းၼွင်ၶမ်းမႃး ႁိုင်(17) ပီႊသေ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
40ႉ ထိုင်မႃး ပီႊတႆး176၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ1882၊ ပီႊမိူင်း(1244)ၼီႈ ဝႆၢးသေၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်မွင်ႇသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်မွင်ႇၼႆႉ ပူၵ်းႁေႃမႆႉပူၵ်ႇ(5)လင်သုမ်ႇပိုၼ်ႉ လုၵ်ႈၸဝ်ႈၶုၼ်လူင်(4)ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင် ၵႂႃႇတႆၢယွင်ႈႁူၺ်ႇ ၸဝ်ႈၼၢင်းသႅင် ၵႂႃႇတႆၢၼမ်ႉၶူၵ်ႉၼႆယဝ်ႉ၊ ၼၢင်းသူၺ်ႇၼီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်လႆၢးၼႆႉ မီးမႅတ်ႉတႃႇၼိူဝ်ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ႁၵ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉပႃးဢၼ်ပိုတ်ႇပိုၼ်းမႂ်ႇပၼ်ၵေႃႈဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၸုမ်ႈလူင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵမ်ႇပေႃးၸရတ်ႉထ မႁႃႇဝံသ သီရိသုထမ်ႇမရႃႇၸႃႇ ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းသူၺ်ႇၼီႇ " ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်လႆၢး " ၸင်ႇသိုပ်ႇပုတ်ႈၸၢမ်ႇႁေႃ ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း မႃး မိူဝ်ႈပီႊၵေႃးၸႃႇ (1244) လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
မေးၼၢင်းမၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းၸဝ်ႈၸၢမ်ၵႃး ၼႆယဝ်ႉ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ႁွင်ႉ " ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း " ။
တၢင်းလီၵုသူဝ်ႇၸဝ်ႈၶုၼ်လႆၢး ထိုင်မႃးပီႊ -1263- ၼီႈ လိူၼ်ပႅတ်ႇသွင်လွင်ႈ (10)ၶမ်ႈ ဝၼ်းသုၵ်း ဝႆၢးဝၼ်း (1)မွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်လႆၢး ၵၢပ်ႈလူႇသၢင်ႇၵၢၼ်း ၽြႃးပေႃးရႃႇၼ လူမ်ႈတူဝ်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈသေ မႄးၵုမ်းၽြႃးဢၼ်လႅဝ် မိူဝ်ႈမႄးၵုမ်းၼၼ်ႉပၢင်းဢဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵျွင်းၽွင်ႇတေႃႇဢူးႁူဝ်ဝဵင်း ၸဝ်ႈသြႃႇတီႇပႄးယိၼ်း၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵျွင်းဝႃႇသူဝ်ႇ ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵျွင်းဢုတ်ႇ ၶဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် ဢေႃးဝႃႇတႃႉၸရိယသေ ၽွင်းၼႂ်းလူင် လုင်းယူင်း ၵႅမ်ၽွင်းၼ်ႂး မွင်ႇထုၼ်းလႃႉ ၵႅမ်ၽွင်းၼႂ်းမႆၢ(2)မွင်ႇၽူဝ်းလႃႉ ၽူႈမႆၢဝဵင်း ဢူးၸေး ၽူႈမီးဢဵၼ်ႁႅင်းငိုၼ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈ(1)ၵေႃႉ (1)သူႇလႄႈသင် ၼ်ႂးဢိူင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ် (1) သူႇလႄႈသင် သွင်သၢမ်ဢိူင်ႇႁူမ်ႈၵၼ်(1)သူႇ သေလႄႈသင် မႄးႁဵတ်းထႅင်ႈ သူႇမႂ်ႇယူႇယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၽြႃးၼႂ်းဝၢင်း ပေႃးရႃႇၼၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တၢင်းသဵင်ႈ မီးၵႂႃႇ(53)သူႇ ယူႇယဝ်ႉ ။
မေႃမိုဝ်းၵေႃႉၵမ်းၼိုင်ႈ ပဵၼ်မွင်ႇၽူဝ်းၸေႃး ၵေႃႉၵမ်းသွင်ပဵၼ်ဢူးဢွင်ႇ လႄႈသြႃႇလုၼ်းသေ ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ် ၸီႉသင်ႇပဵၼ်ၽွင်းၼႂ်း ဢူးယူင်းၼႆယဝ်ႉ ၵႃႈၶၼ်ဢၼ်လႆႈမႄးၵုမ်း လႄႈၵေႃႇမႂ်ႇ ပႃးၸဵမ် ၵႃႈဢုတ်ႇ -သႆၢး- ထုၼ်-ၵႃႈၶမ်း-ၵႃႈမိုဝ်းတၢင်းသဵင်ႈ မႅၼ်ႈငိုၼ်း 8224-ပျႃး ပႆၢ 13 ပႄး ပႆၢ 6 ပႅၵ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ ၊ မၢၼ်ႇ- တၵႄး- ပလၢင်ႇ-ႁၵ်ႉ-ႁၢင်းသႃႇပတႃး- 8245 -ပျႃး ပႆၢ-12 ပႄး ပႆၢ-4- ပႅၵ်ႉ တၢင်းသွင်တီႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သဵင်ႈ -16491- ပျႃး ပႆၢ-9 ပႄး ပႆၢ- 10- ပႅၵ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်လႆၢးလႄႈမႄးၼၢင်းမၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းလူႇထႅင်ႈ ၶူဝ်ၼမ်ႉပုၺ်း ၶူဝ်ႁိၼ် ၸွမ်းၽင်ႇတႅၼ်ႈၼွင်ၶမ်း (3)လင် ၶူဝ်ႁိၼ်ၼ်ႂးဝၢင်းႁေႃ(3)လင်ယူႇယဝ်ႇ။
ၵေႃႉႁဵတ်းၶူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၸုမ်း " ၵလႃးၼိႁႃႇၵူႇ " ၶဝ်(8)ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။
ၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၶူဝ်ၼမ်ႉပုၺ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီႊ 1267-ၼႆႉ သဵင်ႈၵႂႃႇငိုၼ်း 15064-ပျႃး ၊ ပႆၢ 5-ပႄး ပႆၢ-9 ပႅၵ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶူဝ်ႁိၼ်ၽင်ႇၼွင်(3)လင် လႄႈၶူဝ်ႁိၼ်ၼႂ်းဝၢင်းႁေႃ(3) လင် သဵင်ႈၵႂႃႇငိုၼ်း (1900) ပျႃး ၼႆယဝ်ႉ ။ၸဝ်ႈၶုၼ်လႆၢးတေႇထၢတ်ႈၸေႇတီႇပေႃးရႃႇၼပႄႉၶဵၼ် ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်လႆၢးၶႃသွင်ၸဝ်ႈ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈထႅင်ႈထၢတ်ႈ " ၸေႇတီႇရတၼႃႇမၢၼ်ႇဢွင်ႇ " ၼ်ႂးဝၢင်းၽြႃးလူင်ႁူဝ်ဝဵင်း ၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ ပီႊသႃႇသၼႃႇ -2446-ၼီႈ ၊ ပီႊမိူင်း 1264-ၼီႈ လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ(5) ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ် ၵၢင်ၼ်ႂ(01း00)မွင်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ပီႊ-လိူၼ်-ဝၼ််း-ယၢမ်း ဢၼ်တေႇထၢတ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ ပီႊသႃႇသၼႃႇ 2450-ၼီႈ ပီႊမိူင်း 1268-ၼီႈ ၊ လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ(4)ၶမ်ႈ ဝၼ်းၽတ်း ဝၼ်းၸႆၢႉ (03း00)မွင်းတဵမ်ၼႆယဝ်ႉ။
သြႃႇဢွင်ႇ လႄႈ သြႃႇလုၼ်းၶဝ်(12) ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇဢုတ်ႇၶႅပ်း သဵင်ႈၵႂႃႇ(1060300) ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉႁူၵ်းမိုၼ်ႇသၢမ်ပၢၵ်ႇၼႆယဝ်ႉ၊ ၶႅပ်းတိၼ်ထၢတ်ႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းမီးၵႂႃႇ(35)သွၵ်ႇပႆၢ(4)ၼိဝ်ႉ၊ တၢင်းသုင် ၸေႇတီႇ(40)သွၵ်ႇ၊ တၢင်းသုင်ၸွမ် ၸိၵ်းၶမ်း(7) သွၵ်ႇပႆၢ(2)မိူၵ်ႈ၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸိၵ်းၸွမ် ၸွင်ႈၶမ်း(10)သွၵ်ႇ၊ တၢင်းသုင်ၸေႇတီႇ တေႇတီႈလိၼ် တေႃႇသုတ်း ၸွမ်သႅင်သုင်ၵႂႃႇ(54)သွၵ်ႇပႆၢ(1)မိူၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ၊ ၸေႇတီႇၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်း မႅၼ်ႈၵႂႃႇ(18166) ပျႃး ပႆၢ(3) ပႄးပႆၢ(5)ပႅၵ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၽြႃးလူင်မႁႃႇမျၢတ်ႈမုၼိ လႄႈ ၵျွင်းၽြႃးလူင်ႁူဝ်ဝဵင်းၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်လႆၢးလႄႈၸဝ်ႈၼၢင်းၸၢမ်ၵႃး (2) ၸဝ်ႈၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေ တမ်းဝၢင်းတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ၵျွင်းၽြႃးလူင်မႁႃႇမျၢတ်ႈမုၼိလႄႈ တႃႇသွၼ်းလေႃႇႁၢင်ႈ ၽြႃးမႁႃႇမျၢတ်ႈမုၼိ မိူဝ်ႈပီႊ 1269 -ၼၼ်ႉသေၸင်ႇလႆႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းယွၼ်းတၢင်းႁၼ်ထိုင် တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီ ၵေႃႉတေပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇလေႃႇသွၼ်း ၽြႃးၼႆသေ ၸင်ႇဢဝ်တွင်း ၼမ်ႉၼၵ်း (430) ၸွႆႉ လူင်းမိူဝ်း ဢၢပ်ႈပၼ် မေႃသွၼ်းႁၢင်ႈ တမ်ႈတီႈသြႃႇတိတ်ႉ ပွၵ်ႉတွင်ႇၶုၼ်ႇပုင်ႇတုၼ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ပုၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵႃႈသွၼ်းလေႃႇ ႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ် ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၼၵ်းတွင်း(1)ၸွႆႉ ၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ငိုၼ်း(2)ပျႃးပႆၢ(8)ပႄးၼႆယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းၵျွင်းၽြႃးႁႂ်ႈမိူၼ်လႆႈ ၵျွင်းၽြႃးလူင်ယၶႅင်ႇဝဵင်းလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇႁႃႁၼ် မေႃမိုဝ်း ꧤႆၢႇၵေႃႇသၢင်ႈသြႃႇထုၼ်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ သေ ႁွင်ႉမႃး ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း(လႆၢးၶႃႈ) ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၵျွင်းၽြႃးလူင် ပႆႇတၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁူၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ သမ်ႉပေႃးယဝ်ႉဢွၼ်တၢင်း ယူႇယဝ်ႉတွၼ်ႈလေႃႇတွင်းၽြႃးမႁႃႇမျၢတ်ႈမူႉၼိၼၼ်ႉ တေႇၸလေႃႇမိူဝ်ႈပီႊ (1269) သေ ထိုင်မႃး (1270)တဵမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းသေ ထိုင်မႃးလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ဝၼ်းၽတ်း ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆၢးၶႃႈ ၸင်ႇပၢင်း ၽြႃး ပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢွၵ်ႇဝဵင်းလိူဝ်ႇ တေႃႇမႃးႁွတ်ႈႁႆၢးဝူဝ်း(ႁႆၢးႁူဝ်း)ၼၼ်ႉ လႆႈတၢင်ႇလူတ်ႉၾႆး(ရထႃး) မႃးသေလုၵ်ႉႁႆၢးႁူဝ်း တေႃႇႁွတ်ႈလႆၢးၶႃႈ ဢဝ်လေႃႉ (25)လမ်းသေ တၢင်ႇမႃးႁွတ်ႈလႆၢးၶႃႈ လိူၼ်(4)မူၼ်းဝၼ်းသုၵ်းၼႆယဝ်ႉ။
လုၵ်ႉဝဵင်းလိူဝ်ႇမႃးတေႃႇႁွတ်ႈလႆၢးၶႃႈ ၶၢဝ်းတၢင်းလိူၼ်ၼိုင်ႈတဵမ်ꧦ ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽြႃးလူင် ႁွတ်ႈမႃးလႆၢးၶႃႈၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႈဝႃႈပႆႇပဵၼ် ၵျွင်းၽြႃးလူင်ၼႆလႄႈ ပၢင်းမႃးဝႆႉတီႈၵျွင်းၽြႃးသၢင်ႇၶၢမ်းသေ ၊ ထိုင်မႃးပီႊ (1271)ၼီႈ လိူၼ်ႁူၵ်း မူၼ်း ၸင်ႇလႆႈပၢင်းၽြႃးၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ပလၢင်ႇၸဝ်ႈယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး လိူၼ်ၸဵတ်းမူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸင်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ၵၢပ်ႈသွမ်းတေႃႇလူင်(49)ၵမ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၵျွင်းၽြႃးလူင်ၼႆႉ တႄႇဝၢင်းဢုတ်ႇၶမ်းမိူဝ်ႈပီႊမိူင်း(1270)ၼီႈ လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ(15)ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊
ထိုင်မႃး(1275)ၼီႈ လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ(8)ၶမ်ႈ ၵျွင်းၽြႃးၵေႃႈၸမ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းပွႆးတၢင်ႇထီးၵျွင်းၽြႃးလူင် တေႃႇထိုင်လိူၼ်သီႇလွင်ႈ(1) ၶမ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈႁဵတ်းၵျွင်းၽြႃးလူင်ၼၼ်ႉ မေႃၵေႃႇသၢင်ႈ သြႃႇထုၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်သေ တၢင်းၵူၼ်းႁဵတ်းၸွမ်း(60)ၵေႃႉလိူဝ်ဢိၵ်ႇပႃးၵူၼ်းမိူင်းလႆၢးၶႃႈ ၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်ႁဵတ်း ၊ ၽူႈလူလွမ်ႁဵတ်းၵျွင်း ပဵၼ်ဢတုၼ်းဝုၼ်ႇ ဢူးယူင်းၼႆယဝ်ႉ၊
ၵျွင်းၽြႃးလူင်ၼႆႉ တိူၵ်ႈၵၼ်ႇထၵုတိထၢပ်ႈၼႂ်း တၢင်းသုင်မီးၵႂႃႇ (41) ပေႇ၊တၢင်းၼႃ(6)ပေႇ၊တၢင်းၵႂၢင်ႈ(2900)ပေႇဝၢင်းၽႆၢႇၼွၵ်ႈ ၼိုင်ႈၽႆၢႇ(45)ပေႇ ၊တၢင်းသုင်ၽႃၵင်ႈမၼ်း(30) ပေႇ၊ တၢင်းၼႃ(4)ပေႇ၊တႄႇဢဝ်တီႈၶႅပ်းတိၼ်တေႃႇႁွတ်ႈၸိၵ်းမၼ်း တၢင်းသုင် မီး(74)သွၵ်ႇ ၊(111)ပေႇ၊ ၼိူဝ်ၵျွင်းၽြႃးၼၼ်ႉ တႄႇဝႆႉၵွင်းမူး ဢွၼ်ႇ(24)သူႇတၢင်ႇထီးဝႆႉၵူႈသူႇယူႇယဝ်ႉ၊ ၽၵ်းတူလဵၵ်း ၵျွင်းၵၼ်ႇထၵုတိ ဢၼ်ၽြႃးၸဝ်ႈယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ မီးသၢမ်ၼႃႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၽၵ်းတူလဵၵ်းၼၼ်ႉ မီး(9)ပေႇ၊ ပႆၢ(4)ၼိဝ်ႉ၊ တၢင်းသုင်မီး(15)ပေႇ၊ ၽြႃးမႁႃႇမျၢတ်ႈမူႉၼိၼၼ်ႉ ၺၢၼ်ႇတေႃႇ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ တၢင်းသုင်မၼ်းၸဝ်ႈ မီး(10)ပေႇ၊ လိူဝ်သေ ပလၢင်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ ၼႃႈယၢဝ်းမီး(18)ပေႇ၊ ပႆၢ(6)ၼိဝ်ႉ၊ ၼႃႈပွတ်းမီး(15)ပေႇ၊ ပႆၢ(6)ၼိဝ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။
ငိုၼ်းလူႇတၢၼ်း
ၵႃႈမေႃမိုဝ်း ႁဵတ်းၵျွင်းၽြႃးလူင် ၼိုင်ႈလိူၼ် လႆႈပၼ် (4000)လိူဝ်ꧦ ၊ တေႃႇယဝ်ႉ-သဵင်ႈၵႂႃႇငိုၼ်း(6)သႅၼ်လိူဝ်ꧦၼႆယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ပိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈၽြႃးလူင်ၼၼ်ႉ ဢဝ်လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈမိူဝ်ႈသိုၵ်းလူမ်ႈၾႃႉ ပွၵ်ႈ(2)ပၢၼ်ၵျႃႇပၢၼ်ႇမႃးယႃႉတဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽွင်းပွႆးတၢင်ႇၸွမ်သႅင်ၽြႃးလူင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်လႆၢးၶႃၽူဝ်မေးၵေႃႈ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ် လူႇတၢၼ်းတူၼ်ႈပတေႇသႃႇ သႅင်(1)တူၼ်ႈ၊ ပတေႇသႃႇၶမ်း(1)တူၼ်ႈ၊ ပတေႇသႃႇငိုၼ်း(1)တူၼ်ႈ ၊ လႆႈၵၢပ်ႈဝတ်ႉထုငိုၼ်း တီႈသင်ႇၶၸဝ်ႈ (65)ၸဝ်ႈ (1)ၸဝ်ႈꧦ ၼၼ်ႉငိုၼ်းတႅင်းၵႃး(1)ၵျၢပ်ႈၼဝၵမ်ႇမဝတ်ႉထုလႄႈ ၶမ်း(1)ၵျၢပ်ႈ သၢင်ႇၵၢၼ်း သၵ်ႉၵလၢတ်ႈ(1) ၸုမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်လႆၢးၼႆႉလႆႈ ၸၢမ်ႇႁၢင်ႈႁေႃ(35)ပီႊသေ ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီႊမိူင်း 1279-ၼီႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်လႆၢးၼႆႉ မီးဝႆႉလုၵ်ႈ(15)ၵေႃႉ ၊ 1ႉ -ၸဝ်ႈၼၢင်းၶမ်းလႅင် ၊ 2ႉ -ၸဝ်ႈၸႆၢးမွင်ႇ ၊ 3ႉ - ၸဝ်ႈၸႆၢးပွၵ်း4ႉ- ၸဝ်ႈၸႆၢးၼုမ်ႇ၊ 5ႉ- ၸဝ်ႈၼၢင်းလႃႉ ၊ 6ႉ- ၸဝ်ႈၼၢင်းၼူႉ ၊ 7ႉ- ၸဝ်ႈၸႆၢးထုၼ်း ၊ 8ႉ- ၸဝ်ႈတူဝ်း ၊ 9ႉ- ၸဝ်ႈၼၢင်းၵျီႇ ၊ 10ႉ -ၸဝ်ႈၼၢင်းၽိတ်ႈ ၊ 11ႉ -ၸဝ်ႈၼၢင်းလဵင်ႉ ၊ 12ႉ- ၸဝ်ႈၼၢင်းဢွၼ်ႇ ၊ 13ႉ- ၸဝ်ႈၼၢင်းယေႈ ၊ 14ႉ - ၸဝ်ႈၸႆၢးထဝ်ႈ ၊ 15ႉ -ၸဝ်ႈၼၢင်းယီႇ မီးၶဝ်ပီႈၼွင်ႉ(15)ၵေႃႉ ။
ၸဝ်ႈၶုၼ်လႆၢးၼႆႉ ၼႂ်းလုၵ်ႈၸႆၢး/ယိင်းမၼ်းၸဝ်ႈ(15)ၵေႃႉၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ-1276 ၊ ၼႂ်းလိူၼ်သီႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢဝ်လုၵ်ႈယိင်းလူင်မၼ်း ၸဝ်ႈၼၢင်းၶမ်းလႅင် ၵူပ်ႇၵူႈတၢင်းမွင်ႇလႃႉၵျီး ယဝ်ႉသေ41ႉ ၼႂ်းပီႊမိူင်း ပီႊတႆး 2008၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1914၊ ပီႊမိူင်း(1276)ၼီႈ ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်လႆၢးယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ် လုၵ်ႈၶူၺ်မၼ်း မွင်ႇလႃႉၵျီး ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၵႅမ်မၼ်းသေ တမ်းဝၢင်းပၼ်ၼႃႈၵၢၼ် ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်း ၸေႈဝဵင်း ႁႂ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇမူတ်းယူႇယဝ်ႉ။
မွင်ႇလႃႉၵျီးၼႆႉ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈပီႊ 1233-ၼီႈ လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ(5)ၶမ်ႈ ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်လုၵ်ႈလုင်းၵျေႃႇၸၢမ်ႇ (ၽူႈၵွၼ်းဝဵင်းမိူင်းၸိတ်ႇ)ၼႆယဝ်ႉ၊ မွင်ႇလႃႉၵျီး ၼႆႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၵဵပ်းလဵင်ႉဝႆႉ ၸဵမ် မိူဝ်ႈ ၸူဝ်ႈၶူပ်ႇ တိုၵ်ႉမီး (9)ပီႊ ၼၼ်ႉသေ လုၵ်ႈၶူၺ်မွင်ႇလႃႉၵျီးၼႆႉ သိုဝ်ႈယူဝ်းလႅတ်းသႅဝ်းၼႃႇၼႆလႄႈ တွၼ်ႈၽႆၢႇတႅပ်းတတ်းပၼ်ႁႃ ပျသၼႃႇၼၼ်ႉ ဢၢပ်ႈပၼ်မၼ်းပဵၼ်ၽူႈထတ်းသိၼ်ၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းဝဵင်းၼွင်ၶမ်း ၵူႈသဵၼ်ႈꧦ ၼႆၵေႃႈ မႄးၵုမ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ မိူဝ်ႈပၢၼ် မွင်ႇလႃႉၵျီးၼႆယဝ်ႉ 42ႉ ထိုင်မႃးပီႊတႆး 2020 ၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1926 ၊ ပီႊမိူင်း(1288)ၼီႈ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်မိူင်းမွင်ႇလႃႉၵျီး ၸင်ႇဢဝ်ဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် ႁၢင်ႈႁေႃ(ၸဝ်ႈၶုၼ်လႆၢး) ဢၼ်ပဵၼ်ပေႃႈမႄႈၸဝ်ႈၶုၼ်မွင်ႇၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢၢပ်ႈပၼ် " ၸဝ်ႈၶုၼ်မွင်ႇ " ဢုပ်ႉပိူင်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီႊ(1288)ၼီႈ ၊ ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်မွင်ႇ သမ်ႉၶိုၼ်းယိုဝ်းၼွင်ႉၸႆၢးမၼ်း " ၸဝ်ႈပွၵ်း " တႆၢ ၼႂ်းပွႆးလိူၼ်သီႇၽြႃးပေႃးရႃႇၼ ၼၼ်ႉလႄႈ ဢင်းၵလဵတ်ႈ ၶဝ်ၺွပ်းမၼ်းၵႂႃႇတၢင်း တွင်ႇၵျီး တႃႈၵုင်ႈပုၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးပီႊမိူင်း (1289) ၶုၼ်တႃႇဢုပ်ႉပိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇမီး ယဝ်ႉလႄႈ ၽူႈၵွၼ်းၸေႈဝဵင်း " မွင်ႇလႃႉၵျီး "
ၸင်ႇသိုပ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶိုၼ်း တေႃႇထိုင်ပီႊ (1292) ၼႆယဝ်ႉ။43ႉ ထိုင်မႃးပီႊတႆး 2025 ၊ ပီႊၶရဵတ်ႉ 1931 ၊ ပီႊမိူင်း(1293)ၼီႈ မွင်ႇလႃႉၵျီး လႄႈ ၶုၼ်လူင်ဝဵင်းတွင်ႇၵျီး ႁူမ်ႈတၢင်းၵႅမ်ၽွင်းလူင် ဝဵင်းလွႆလႅမ်ၶဝ် ၸင်ႇႁဵတ်းပွႆးဢၢပ်ႈႁၢင်ႈႁေႃပၼ် " ၸဝ်ႈၼုမ်ႇ " သေ ၸဝ်ႈၼုမ်ႇၵေႃႈလႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၶုၼ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း မိူင်းလႆၢးၶႃႈ မႃး မိူဝ်ႈပီႊမိူင်း (1293) ၼီႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးပီႊ (1295)ၼီႈ ၊ လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ(6)ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼုမ်ႇ ႁဵတ်းပွႆးၵူပ်ႉၵူႈၵိုၵ်းတၢင်းလုၵ်ႈယိင်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵိုင် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ " ၼၢင်းသူၺ်ႇဢိင်ႇ " ၼၼ်ႉသေ ထိုင်မႃး လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ (9)ၶမ်ႈႁဵတ်းပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ် ၸဝ်ႈၼၢင်းသူၺ်ႇဢိင်ႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၼၢင်းႁေႃၶမ်းလူင်ယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီႊၶရဵတ်ႉ 1959 -January- 6 ဝၼ်း လိူၼ်ၸဵတ်းလွင်ႈ(12)ၶမ်ႈ ၊ ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼၢင်းသူၺ်ႇဢိင်ႇ လႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇတီႈ ႁေႃၶမ်းလႆၢးၶႃႈ သေယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီႊၶရဵတ်ႉ 1986 -January - 8 ဝၼ်း လိူၼ်ၸဵတ်းလွင်ႈ(12)ၶမ်ႈ ဝၼ်းပုတ်ႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼုမ်ႇ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇ တီႈႁေႃမၼ်းၸဝ်ႈ ဝဵင်းလႆၢးၶႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။
1.ဝဵင်းၼွင်ၶမ်းၼႆႉ ထိုင်မႃးပၢၼ် မွင်ႇလႃႉၵျီး ႁဵတ်းၶုၼ်ၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႃႉၶႆၢဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ-ၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလေႃႇဝူဝ်းလႆၢလႆၢလႄႈ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းၵၢတ်ႇမႃး ၸွမ်းတၢင်းလႄႈ ႁိမ်းၵၢတ်ႇလူင်ၵေႃႈ လေႃႉဝူဝ်းသမ်ႉပေႃးၶပ်ႉယႆၵၼ် တဵမ်ဢိုၵ်ႉဝႆႉလႄႈ ၵွပ်ႈပဵၼ်ပၢၼ်ဢၼ် ၸၢဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ ၶဝ်သူင်ၼုင်ႈ သူင်လၢတ်ႈ ၵႂၢမ်းၼွၵ်ႈၶိူဝ်းသေ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ " လႄးၶျ " တႆးသမ်ႉ လၢတ်ႈၸွမ်းသဵင်ဢမ်ႇၽဵၼ်ႈ လႆၢးႁဵၼ်ႈႁုတ်ႈလၢင်ႇ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈလႆႈမႃး " လႆၢးၶႃႈ ꧦ ပႃႈၼႃႈပႃႈလင်ဢမ်ႇသွၼ်ႇ ၸိုဝ်ႈၵဝ်ႇပၢၼ်မွၼ်ႇ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸူမ်ႁႆၢလႆၢၵႂႃႇမိူဝ်ႈ ပၢၼ်မွင်ႇလႃႉၵျီး ၼၼ်ႉသေ တေႃႇထိုင်ႁၢၼ်ႉၼႆႉယဝ်ႉ။
2- ဝဵင်းလႆၢးၶႃႈၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ ယူႇၼႂ်းၵႄႈၵၢင် မိူင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ မိူင်းသီႇပေႃႉ မိူင်းၼႆၢးသေ ပေႃးၶုၼ်ယွင်ႈႁူၺ်ႇ မႃးၵဵပ်းၶွၼ်ႇ သမ်ႉဝႃႈႁဝ်းပဵၼ်ၶႃႈၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၼႆၢး ၵူၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၼႆၢးဢိူဝ်ႈ ပေႃးၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းၼႆၢး မႃးၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵေႃႈ သမ်ႉဝႃႈႁဝ်းပဵၼ်ၶႃႈၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႈႁူၺ်ႇ ႁဝ်းသၢင်းပၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႈႁူၺ်ႇယဝ်ႉဝႃႈၼႆ ပေႃးၸဝ်ႈၾႃႉ သီႇပေႃႉမႃးၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵေႃႈ သမ်ႉဝႃႈႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႈႁူၺ်ႇၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉ ၸိူဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈ သူၼႆႉ ပဵၼ်လႆၢၶႃႈလူင်ၼႆႉ ၼႆသေ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈဝဵင်းလႆၢၶႃႈၼႆယဝ်ႉ ဝႆၢးမႃးသဵင်ႁွင်ႉ ဢမ်ႇၽဵၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းလႆၢးၶႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈႁွင်ႉ " ဝဵင်းလႆၢးၶႃႈ " ၼႆႉ
ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈငိၼ်း ၵႂၢမ်းၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ် ၶႆႈၼႄၵူၺ်း ၽိတ်းႁိုဝ်-ထုၵ်ႇႁိုဝ် ဢမ်ႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ တွၼ်ႈၽိတ်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ သွၼ်ႇပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်မိူဝ်ႈၼႆႉသေ ၽိုၼ်ဢိင်- 1- ပပ်ႉတႆၢႇယႃႇရီႇ - လုင်းသြႃႇဢုင်းပုၼ်ႉ ၊ 2ပပ်ႉ ၶူးသွၼ်လူင်ႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈပုင်းထုၼ် လၢင်းၶိူဝ်း။ 3- ပပ်ႉလိၵ်ႈလူင်ၸေႈသႃတႆး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ
ၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁႃပိုၼ်း
ၸဝ်ႈဢၵ်ႉၵသေႇၼ ၵျွင်းႁူဝ်ဝဵင်း မိူင်းလႆၢးၶႃႈ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင်ပီႈၼွင်ႉ ႁၵ်ႉၶိူဝ်း ႁၵ်ႉပိုၼ်း တၢင်းသဵင်ႈယူႇၶႃႈဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈမႃးဢၢၼ်ႇတူၺ်း ပိုၼ်းမိူင်းလႆၢးၶႃႈၼႆႉ ငိၼ်းၸူမ်းၼပ်ႉယမ် ၼမ်ႉၸႂ်သူၸဝ်ႈ ယူႇၶႃႈဢၼ်ဝႆႉၸႂ်ယႂ်ႇꧦယၢဝ်းꧦသေဢၢၼ်ႇ ပေႃးသုတ်း ငိၼ်းၸူမ်းၶႃႈ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ။
ความคิดเห็น
แสดงความคิดเห็น