ပိုၼ်းၵူႈလွင်ႈ

မိူင်းတႆး ပဵၼ်သႅင်ဢေ တႃႇၶႄႇတႃၽီႇ တေၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈမႁႃႇဢမ်းၼၢတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ တိုၼ်းႁူႉႁၼ် တႅၵ်ႇလႅင်းလီ တီႈၼႂ်းၸႂ်ဝႃႈ "တႃႇတေၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈမႁႃႇဢမ်းၼၢတ်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇလႆႈၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈမီး ဢဵၼ်ႁႅင်း ၵုမ်းၵမ်လႆႈ ၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉ သမ်ႇမုတ်ႉတရႃႇ တင်းမူတ်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေပဵၼ်လႆႈ" ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၶဝ် ပဵၼ်ၸဝ်ႈမႁႃႇဢမ်းၼၢတ်ႈမႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈၶဝ်ၵုမ်းၵမ်လႆႈ ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈၼမ်ႉ သမ်ႇမုတ်ႉတရႃႇ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇတင်းမူတ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် သင်ၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈမႁႃႇဢမ်းၼၢတ်ႈၵေႃႈ ႁူႉၵႃႈတေလႆႈသၢင်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း ၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉ သမ်ႇမုတ်ႉတရႃႇ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇတင်းမူတ်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေပဵၼ်မႃး ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ် ႁဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ် ၼႆ ၶႄႇတိုၼ်းႁူႉၸႅင်ႈလႅင်းလီ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ တႃႇႁႄႉၵင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈၽူႈၶဵၼ် ၶဝ်ႈလေႃႇတိုၵ်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇ ပွတ်းၸၢၼ်း။ တႃႇတေႃႉဢဝ် ၵုၼ်ႇၵႃႉ တၢင်းၶၢႆၶႄႇ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇ ပွတ်းၸၢၼ်း မိူၼ်ၵၼ်။ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈသမ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ဢၼ်မီးဝႆႉ...

 ( ပိုၼ်းၵႅပ်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ) ประวัติ เมืองเชียงใหม่  ที่จะแปลภาษาใทยใหญ่      ၵဵင်းမႂ်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸေႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ လႄႈပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် မီးၸိုဝ်ႈသဵင် ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းႁုႉၸၵ်းၵၼ်လီ။        မိူဝ်ႈယၢမ်းပႆႇထိုင်ပၢၼ်လၢၼ်ႉၼႃးၼၼ်ႉ  ယွမ်ႇယႅမ်ႇႁိမ်းႁွမ်း မိူဝ်ႈၽွင်းၶုၼ်မွၼ်းၶဝ်ၽွင်းငမ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉ၊ ဢၼ်မီးငဝ်ႈဝဵင်းတီႈ မိူင်းလမ်းပုၼ်း။       ၽၢႆႇပႃႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ လမ်းပုၼ်းလၢႆပၢၵ်ႇလၵ်းၼၼ်ႉ၊ မီးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ် တႆးယူၼ်း ပူၵ်းတင်ႈပဵၼ်မိူင်းၵႅၼ်ႇၶႅင်ဝႆႉ။ ထိုင်မႃးပၢၼ်ၶိူဝ်း ၶုၼ်းတႆးယူၼ်း ၸဝ်ႈထိ ( 25 ) ၊  ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ #ၸဝ်ႈမင်းရၢႆး ၼၼ်ႉၵႅၼ်ႇၶႅင်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶႂၢၵ်ႈၼႃႈလိၼ် ထိုင်ထုင်ႉပဵင်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ #ေမႈၼမ်ႉပိင်း ၼၼ်ႉၶႃႈ။       ၶုၼ်တႆးယူၼ်း #မင်းရၢႆးၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇပီႊၶရိတ်ႉ ( 1185 ) ၊ ၸိုဝ်ႈပေႃႈ  #ၸဝ်ႈၽယႃးလၢဝ်းမဵင်း ၵွၼ်းတူင်ႇဝဵင်းလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ #မိူင်းလၢဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် #မိူင်ရၢဝ် ဝဵင်းငိုၼ်းယၢင်း  ဢမ်ႇၼၼ် ယၢင်းငိုၼ်းၼႆၶႃႈ၊၊    ဢၼ်ယူႇသဝ်းႁိမ်းမႄႈသၢႆ ...

ၸဝ်ႈၸၢမ်မႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈ                  – ၸၢမ်မႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ    – ၸၢႆးၸၢမ်ႇၺုၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇဢၼ် – ၸၢႆးၶိူဝ်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ်                              သိူဝ်ယဵပ်ႇမိူင်း ဢႃႇယု               – (66) ပီၵိူတ်ႇ ( 1302) ၼီႈ  လိူၼ် (10) မႂ်ႇ (2) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း တီႈၵိူတ်ႇ        – ဝၢၼ်ႈပၢင်လူင်၊ ဢိူင်ႇပၢင်လူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈၸၢမ်၊ မိူင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ။ ပေႃႈမႄႈ   – လုင်းလွႆၸိုၼ်ႈ၊ ပႃႈၸိင်ႇၺုၼ်ႉ ၼႃႈၵၢၼ်ပေႃႈမႄႈ – ႁႆႈ၊ ၼႃး၊ သူၼ်၊ ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ – မီး (5) ၵေႃႉ၊  ပဵၼ်ၵေႃႉယႂ်ႇသုတ်း   (တၢင်ႇၵေႃႉလူႉၶွႆႈသဵင်ႈယဝ်ႉ) ၼမ်ႉၵတ်ႉ/ၸၼ်ႉလိၵ်ႈ  – လိၵ်ႈတႆး/မၢၼ်ႈ ၵၢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃး – ႁဵတ်းၼႃး၊ ႁဵတ်းသိုၵ်း။ ၼႃႈႁိူၼ်း – ၼၢင်းယိင်းၼုမ်ႇ ၵူပ်ႉၵူႈၵၼ်မိူဝ်ႈ (1965) တီႈဢိူင်ႇမိူင်းမေႃႇ၊  ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ/ပၢင်ႁႆး) ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းထၢမ်၊ ဢိူင်ႇမိူင်းထၢမ်၊ မိူင်းသႅၼ်ဝီ လုၵ်ႈလၢင်း –( 7 )ၵေႃႉ ၸၢႆး (3)...

 ၶႅပ်းႁၢင်ႈၶူးၸၢႆးမူး မိူဝ်ႈ (1978) တီႈၸေႈၵႅင်း ၸိုဝ်ႈ       – ၸၢႆးမူး ဢူႈ         – လုင်းၸၢႆး  မေႈ          ပႃႈဢူင်းၺုၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉ   – ၸၢႆးမူး၊ ၸၢႆးၼိ၊ ၸၢႆးမျႃႉဢွင်ႇ ပီၵိူတ်ႇ –( 15 ,01 ,1960) ၊ပီတႆး (2054) ၼီႈ၊ (1321) လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ (3) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းသုၵ်း။ တီႈၵိူတ်ႇ – ပွၵ်ႉတူၵ်း၊ တႅၼ်ႈၼိူဝ်၊ ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၼႃႈႁိူၼ်း – ၵူပ်ႉၵူႈပဵၼ်ႁိူၼ်းတင်းၼၢင်းပႅင်း (လုၵ်ႈယိင်းလုင်းယၼ်ႇၼႃႉ + ပႃႈလဵၵ်ႉ)  မိူင်းပၼ်ႇ လုၵ်ႈ – ၼၢင်းၸၢမ်ၶမ်း (ၵိူတ်ႇ 1984 )။  ၸၢႆးၸိူင်းမၢႆ  (ၵိူတ်ႇ 1990) ၊  ၼၢင်းသႅင်ဢိုၼ်မိူင်း (ၵိူတ်ႇ 1993) ပၢႆးပၺႃႇ – ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ .. တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်မိူင်းပၼ်ႇ မိူဝ်ႈ (1975) သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ႁူင်းမုၼ်လႅင်း တီႈသၵႅင်း (ၸႄႈၵႅင်ႇ) မိူင်းမၢၼ်ႈ။ ၶၢဝ်းတၢင်းၸူဝ်ႈပၢၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (1979 - 80)  မႃးႁဵတ်းၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၶူးသွၼ်ၸၼ်ႉငဝ်ႈ တင်းၸွႆႈၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတီႈဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၸွႆး ဢိူင်ႇၼႃးဝွၼ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ။ (1980) – တႄႇတႅမ်ႈၵႂၢမ်း ဢၢႆႈသူႇယႃႈၵွၼ်းပျွင်းသေ ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလိုဝ်းလင်မႃး။ (19...

 တၢင်းႁၼ်ထိုင် ထုၼ်းမျၢတ်ႉၼၢႆႇ လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း February 10, 2022 ထၢမ်။   ။ လွင်ႈဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်တေႃႇသူႈမၢၼ်ႈမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း (75) ပီၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈဢွင်ႇပွႆးသေပွၵ်ႈၶႃႈ။ တွပ်ႇ။   ။ ၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽူႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမၢၼ်ႈ လႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း။ ၶဝ်ပဵၼ်ၸုမ်း ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်မိူင်းသေ ႁဵတ်းႁႃပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်ၶဝ်ၵူၺ်း။ ပေႃးတႃႇသုၼ်ႇတူဝ်ၶဝ်ပေႃးၵိၼ် လႄႈ ယူႇလွတ်ႈၵႂႃႇလႆႈဝၼ်းဝၼ်းၵူၺ်းၵေႃႈ ၶဝ်ပဵင်းပေႃးၸႂ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၽဵင်ႇၵၼ်၊ ၸႅၵ်ႇဝၢၵ်ႈၵၼ် ဢမ်ႇၽဵင်ႇၵေႃႈ လုၵ်ႉတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်သေ ပေႃးၶိုၼ်းဢုပ်ႇၵၼ်လႆႈယဝ်ႉၵေႃႈ ယဵၼ်ၶိုၼ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။  ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းသၢႆတႃ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်တူၺ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးမိူင်းလႂ် ႁၼ်ဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဵၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တႃႇဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း။ ၶဝ်ၵူၺ်းႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈဝႆႉၼႆၵူၺ်း။ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်း မီးၼမ်ႉၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶၢမ်ႇတုၵ်ႉ ၶၢမ်ႇယၢၵ်ႈ ၶၢမ်ႇယၢပ်ႇ ၶၢမ်ႇၽိုတ...

ပိူင်ၽူႈယွမ်းသိုၵ်း ၽူႈယွမ်းသိုၵ်း  ၽွင်းမိူဝ်ႈသုမ်းၵၢၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈၼၼ်ႉ      သိုၵ်းၸုမ်းလႂ်​​ၵေႃႈလီ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးသိုၵ်းလႄႈ လၵ်းမၢႆသိုၵ်းတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်တိုၼ်းဢမ်ႇပူင်သွၼ်ပၼ် လၢႆးၵၢၼ်ယွမ်းသိုၵ်းလႃးလႃး။      ၵူၺ်းသွၼ်ပၼ် လၢႆးဢၼ်ၽူႈယွမ်းသိုၵ်း​ၶဝ်​တေလႆႈႁဵတ်း ၽွင်းၼႂ်းပၢင်သိုၵ်း ၼင်ႇႁိုဝ်ၶဝ်​​ပေႃး​​တေဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ်​​ၽေး​​တေႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶိုၼ်းလႄႈ ပိုၼ်ႉႁူႉ လွင်ႈ​​တေဢမ်ႇလႆႈၶႃႈတၢႆၽူႈယွမ်းသိုၵ်း ​​တေလႆႈလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်ၽူႈယွမ်းသိုၵ်းလီလီၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်းယူႇ။      ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်းပိုၼ်းထူပ်းမိုဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼၼ်ႉ  မိူင်းလႂ်/တပ်ႉလႂ်ၽႂ်​​ၵေႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ပၼ်ပႃး ပၢႆးဝူၼ်ႉဢိၵ်ႇလၢႆးႁဵတ်း တႃႇ​​တေယုၵ်ႉမိုဝ်းယွမ်းသိုၵ်းပၼ်ၽႂ်လႃးလႃး​​ၼႆသေတႃႉ​​ၵေႃႈ ​​တူၺ်းဢဝ်ပိုၼ်းသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈ(2) ၵျႃႇမၢၼ်ႇလႄႈ ၵျပၢၼ်ႇ​​ၵေႃႈ လႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉယုၵ်ႉမိုဝ်းမႃး၊ သိုၵ်းဢ​​မေႇရိၵၢၼ်ႇ​​ၵေႃႈ လႆႈယုၵ်ႉမိုဝ်းပၼ်ၼၢင်းႁၢၼ် မိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်းမႃးယူႇ၊ ၵွပ်ႈၼႆ​​ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၼႃႇ ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ပေႃးတိုဝ်ႉတၢင်းတိူၵ်ႈတၼ်မႃး  လႆႈႁၼ်ၶဝ် ယုၵ်ႉမိုဝ်းၶၢမ်ႇပဵၼ်ၽူႈယွမ်ႊ...

 ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင် ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင် ပေႉၵႅၼ်ႇသေးလၢႆ (ပွင်ႈၵႂၢမ်းၵဝ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈပႃးၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇသႅၼ်ပၢႆး မိူဝ်ႈပီႊ ၂၀၁၉) ၵူၼ်းတႆးၵေႃႉ႞ လႆႈငိၼ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ “ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်” ပေႃးၼႆၸိုင် ၸႂ်မၼ်းတေတဵၼ်ႈတွၼ်ႇၵႂႃႇယူႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ပေႃးၵႂႃႇဢႅဝ်ႇၵႂႃႇလႄႇ တၢင်းၵဵင်းတုင်ၼႆ တီႈႁိူၼ်းပီႈၼွင်ႉတႆး ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႊ ႁေႃၵဵင်းတုင် ႁွႆႈၽႅၼ်ဝႆႉ တီႈႁွင်ႈႁပ်ႉၶႅၵ်ႇၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ “ပၢၵ်ႇပီႊႁဵင်ပီႊ ပူၵ်းသၢင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်ဢူႈပူႇမွၼ်ႇ ... ဢမ်ႇတွၼ်ႉၼွၼ်းၽၼ် တေၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇ ... ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင် ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင် ပေႉၵႅၼ်ႇသေလၢႆ” ၵႂၢမ်းဢၼ် ၸၢႆးသၼ်လွႆ ႁွင်ႉဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းၶႅပ်းၵႂၢမ်း ၸိူင်းလႅဝ်း မၢႆ (9) မိူဝ်ႈပီႊ 1993 ၼၼ်ႉ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ တေပႆႇလိုမ်းလႆႈသႄႈ။ မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းတႆးႁၵ်ႉၸိူတ်ႉၸၢတ်ႈၶဝ် ဝူၼ်ႉၽၼ်ၸႂ်လႆ တႃႇတေသၢင်ႈၶိုၼ်းႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်ၼႆႉ။ ထိုင်တီႈၼႂ်းပီႊၼႆႉ ၽွတ်ႈႁႅၼ်း မုၵ်ႉၸုမ်း တႃႇတေလႆႈၶိုၼ်း ဢွင်ႈတီႈလိၼ်ႁေႃသေ တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်း ၼႆၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈပီႈၼွင်ႉတႆး ၶဝ်ႈမႃးယူႇသဝ်း ၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊသိပ်းသၢမ်။ မိူဝ်ႈဢွၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈဢၼ် ၸဝ်ႈမၢင်းယွႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းပလၢင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်း မွၼ်...

  ယၢမ်း 5 တႃ ထႅဝ်ၸုၵ်းတင်ႈ(ၼႅဝ်းတင်ႈ) မီးႁႃႈထႅဝ် ႄလႈမီးႁႃႈၶၢဝ်းယၢမ်း မိူၼ်ၼင်တီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ လၢႆးတူၺ်းၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း/  ယၢမ်းၼႆၸဝ်ႉ ၊ ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၶိုၼ်ႈ ၊ ယၢမ်းၵၢင်းဝၼ်းတဵင်ႈ ၊ ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၸၢႆႉ ၊ ယၢမ်းၵၢင်းဝၼ်းတူၵ်း ။ 1.ၶၢဝ်းယၢမ်းၸဝ်ႉ 06.00 - 08.00 မူင်း 2.ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းၶိုၼ်ႈ 08.01 - 11.59 မူင်း 3.ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈ 12.00 - 1:00 မူင်း 4.ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းၸၢႆႉ 1:01 - 4:59 မူင်း 5.ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းတူၵ်း 5:00- 6:00 မူင်း ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း/  ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ၊ ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၊ ယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်း ၊ ယၢမ်းၶိုၼ်းၸၢႆႉ ၊ ယၢမ်းႁူဝ်ၼႆၸဝ်ႉ ။ 1.ၶၢဝ်းယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 6.00 - 8.00 မူင်း 2.ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 8.01 - 11.59 မူင်း 3.ၶၢဝ်းတဵင်ႈၶိုၼ်း 12.00 - 01:00 မူင်း 4.ၶၢဝ်းၶိုၼ်းၸၢႆႉ 01:01 - 04:59 မူင်း 5.ၶၢဝ်းႁူဝ်ၼႆၸဝ်ႉ 05:00- 06:00 မူင်း လၢႆးတူၺ်းၸွမ်းဝၼ်း တူၺ်းဢဝ်ၸွမ်းထႅဝ်ၼွၼ်း ( ၼႅဝ်းၼွၼ်း ) ေသဢဝ်ၸွမ်းဝၼ်း ၸဵတ်းလုၵ်ႈဝၼ်း 1.ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ  2.ဝၼ်းၸၼ်        3.ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်း 4.ဝၼ်းပုတ်ႉ 5.ဝၼ်းၽတ်း 6.ဝၼ်းသုၵ်း 7.ဝၼ်းသဝ် လၢႆးတူၺ်းယၢမ်းႁႃႈတႃ ၽၢႆႇလဵဝ် [ ယၢ...

ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈ သိူဝ်ငၢၼ်လူင် ဝဵင်းသိူဝ် 1862 - 1965 ၸၢဝ်းၶိူဝ်း   တႆး ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉ ၵေႃႉၵူႈ ၼၢင်းသူၺ်ႇၵျီႇ လုၵ်ႈလၢင်း ႑.ၸဝ်ႈၶုၼ်သိုၵ်း၊ ႒.ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇမျႃႉ၊ ႓.ၼၢင်းၸေႃးၽိဝ်ႇ၊ ႔.ၼၢင်းသႅင်၊ ႕.ၶုၼ်လူမ်း၊ ႖.ၶုၼ်ၽူင်း၊ ႗.ၶုၼ်ၶဵဝ် ၶၢဝ်ႇႁူင်လိုဝ်းလင် သိူဝ်ငၢၼ်လူင် ဝဵင်းသိူဝ် ဝၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 5၊ 1965 (ဢႃႇယု 102) တီႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး သိူဝ်ငၢၼ်လူင်ဝဵင်းသိူဝ် ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတႆးႁဝ်းၶဝ်ႁူႉဝႃႈပဵၼ်ၽႂ်၊ ႁဵတ်းသင် ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉမၼ်းဝႃႈ သိူဝ်ငၢၼ်၊ သိူဝ်ႁၢၼ်လူင် ဝဵင်းသိူဝ်?။ ၸိုဝ်ႈသဵင်ဢၼ်ၼႆႉ ယူႇလၢႆလၢႆသေ လႆႈမႃးဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ လႆႈမႃး၊ ၼႄလွင်ႈၵတ်ႉတၢ်ငးၶၼ် လွင်ႈႁတ်းတၢင်းႁၢၼ်သေလႄႈ ၸင်ႇလႆႈမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵလႃးၼႃႈၽိူၵ်ႇၵူၼ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၶဝ်ႈႁုပ်ႈသိမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁတ်းၶဵင်ႇတႃႉဢမ်ႇႁတ်းတိုၵ်းၶဝ်၊ မၢၵ်ႇၵွင်ႈၸိုၼ်းယၢမ်းၵလႃးၼႃႈၽိူၵ်ႇၶဝ်ၶႅမ်ႉၼႅၼ်ႇ၊ လွၵ်းလၢႆးတိုၵ်းသိုၵ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၵျႃႉၶႅၼ်ႇ၊ ၽႂ်ဢမ်ႇၶဵင်ႇၶဝ်လႆႈ၊ ၶဝ်ႁုပ်ႈဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇ ငၢႆႈငၢႆႈ၊ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈဢွၼ်ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ - ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းသီႇပေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵလႃးၼႃႈၽိူၵ်ႇၶဝ် တိဢဝ်ၵႂႃႇ...

Photo by – SHAN/ ၼၢင်းႁၢၼ်တႆး ၶူးႁၢၼ်ၼူၼ်း  ၸိုဝ်ႈ- ၶူးႁၢၼ်ၼူၼ်း ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ- ၼၢင်းတၢၼ်းၶိၼ်ႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း/တီႈၵိူဝ်းလီ- တႆး၊ ပုတ်ႉထ တီႈၵိူတ်ႇ- ဝၢၼ်ႈလွႆ လၢင်းၶိူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ပီလိူၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇ- ဝၼ်းတီႈ 28/12/1949 ပေႃႈ/မႄႈ- လုင်းပထူႇ၊ ပႃႈၼၢင်းလဵၵ်ႉ ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ- မီး 6 ၵေႃႉ၊ ၸၢႆး 1 ယိင်း 5 ၊ ပဵၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈ 4 ။ ၼႃႈႁိူၼ်း- သြႃႇတွင်း (လွႆၶႄႇ) မီးလုၵ်ႈလၢင်း- 4 ၵေႃႉ၊ ၸၢႆး 1 ယိင်း 3 ။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း- ၸၼ်ႉ 10 ပီ 1969 တီႈႁူင်းႁဵၼ်းတႃႈၵုင်ႈ (ပႁၢၼ်းဢထၵ 1)။ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၶူးတူၼ်ႈတီး/ တႃႈၵုင်ႈ။ ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ယၢမ်ႈတူင်ႉၼိုင်မႃး – ၶူးသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ1 မၢႆ 2 တီႈဝဵင်းလွႆလႅမ်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပၢင်ၵမ်ႉၵေႃႇ 1981-1996 ။ ၾၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး။ ပၢႆးပၺ်ၺႃႇ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၵူၼ်း တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး။ ပီၶဝ်ႈသိုၵ်း -1980 ၊ ၶဝ်ႈတီႈၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း တီႈၼိူဝ်လွႆသၼဵၼ်း။ ၶေႃႈထတ်းသၢင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ- ၵၢၼ်ပႃႇတီႇၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈ ယဝ်ႉ ပိူၼ်ႈဝႃႈလူဝ်ႇလႆႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ဝႃႈၼႆတိၵ်းတိၵ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းႁ...

  ၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ၵၢၼ်တႅမ်ႈပိုၼ်းတႆးၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း မင်းရၢႆးလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈ ၵိုင်ႇလီႁူႉပိုၼ်းၵႅပ်ႈၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း မင်ႈရၢႆး ၽူႈပဵၼ်ငဝ်ႈလိူင်ႈမၼ်း ဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ။ တႆးႁဝ်း ပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ၸိူဝ်းႁူႉလွင်ႈၸဝ်ႈသၢႆမိူင်းၼၼ်ႉ မီးၼမ်ၵေႇၵႃႈႁိုဝ်ဢမ်ႇႁူႉလႆႈသေတႃႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ သိူၵ်ႈပိုၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း လႆႈႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇတႆးတႄႉ ယႂ်ႇၼမ်ၼႃႇ။ ပိုၼ်းၵႅပ်ႈၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း ၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း (1913-1987) 1 ပဵၼ်လုၵ်ႈ ၸဝ်ႈၵွၼ်ၵႅဝ်ႈ ဢိၼ်းထလႅင်၊ ၸဝ်ႈၾႃႉ ၵဵင်းတုင်။ မိူဝ်ႈလႅၵ်ႉ ယၢမ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇသေ ၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တီႈဝတ်ႉထဵပ်ႉသိရိၼ်း ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ။ ဝၢႆးသေၸဝ်ႈၵွၼ်ၵႅဝ်ႈ လႆႈၵႂႃႇႁူမ်ႈပွႆးၻႃႇၿႃႇ တီႈဢိၼ်ႇတီးယႃႉယဝ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈႁူႉပွင်ႇဝႃႈ တႃႇပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူဝ်းၼႃႈလႆႈၼႆႉ လူဝ်ႇမေႃ ပၼ်ႇၺႃႇပၢၼ်မႂ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် မၼ်းၸဝ်ႈၸင်ႇႁွင်ႉ ၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း မိူဝ်းၶိုၼ်းသေ သူင်ႇၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉ တီႈတူၼ်ႈတီးယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ်းတၢင်းမုင်ႈႁၼ်ၵႆ ၸဝ်ႈၵွၼ်ၵႅဝ်ႈၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈသၢႆမိူင်းၵေႃႈ ၶေးတေဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း ၼင်ႇပဵၼ်မႃး။ ဝၢႆးသေ ပူၼ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသၢႆးမိူင်းသိုပ်ႇႁဵၼ်း တီႈၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ၊ လုၵ်ႉတ...